QR kod məlumatı qara və ağ kvadratlardan ibarət naxışa yazan iki ölçülü barkoddur. Adı ingiliscə “Quick Response”, yəni sürətli cavab sözlərindən gəlir: telefonun kamerası onu bir saniyədən az müddətdə oxuyur.
Qısa tarix
QR kod 1994-cü ildə Yaponiyada avtomobil hissələrini istehsal xəttində izləmək üçün hazırlanıb. Məqsəd zolaqlı barkoddan qat-qat çox məlumat daşıyan və istənilən bucaqdan tez oxunan bir kod yaratmaq idi. Kod beynəlxalq standarta (ISO/IEC 18004) çevrildi və hər kəsin istifadəsinə açıq qaldı.
Əsl yayılması 2017-ci il ətrafında, telefonların öz kamera tətbiqləri kodu ayrıca tətbiq olmadan oxumağa başlayanda oldu. Bu gün menyudan ödənişə, qablaşdırmadan biletlərə qədər hər yerdədir.
QR Code DENSO WAVE-in qeydiyyatdan keçmiş ticarət nişanıdır.
Naxışın hissələri
- Mövqe nişanları: Üç küncdəki böyük kvadratlar. Telefon kodu onlarla tapır və hansı bucaqdan baxdığını anlayır.
- Hizalama nişanı: Böyük kodlarda maili və ya əyri səthdə oxunmanı asanlaşdıran kiçik kvadrat.
- Zamanlama xətləri: Mövqe nişanları arasında modulların ölçüsünü müəyyən edən qırıq xətlər.
- Məlumat modulları: Məlumatın özü və onu qoruyan xəta korreksiyası məlumatı.
- Sakit zona: Kodun ətrafında ən azı dörd modul enində boş kənar. Bu boşluq olmadan kamera kodun harada bitdiyini anlaya bilmir.
Nə qədər məlumat sığdırır?
QR kodun daşıya biləcəyi ən çox məlumat hansı simvolları yazdığınızdan asılıdır:
| Məzmun | Ən çox |
|---|---|
| Yalnız rəqəm | 7089 simvol |
| Rəqəm və böyük latın hərfi | 4296 simvol |
| İstənilən mətn (bayt) | 2953 bayt |
Bu rəqəmlər ən böyük kod (177 × 177 modul) və ən aşağı xəta korreksiyası üçün keçərlidir. Məlumat artdıqca naxış sıxlaşır və kiçik çapda çətin oxunur. Buna görə praktikada qısa keçid ən yaxşısıdır; dinamik kodların naxışı da bu sayədə seyrək qalır.
Telefon kodu necə oxuyur?
Kamera əvvəlcə üç mövqe nişanını tapır, bucağı və mailliyi düzəldir, sonra modulları bir-bir oxuyur. Əskik və ya çirklənmiş hissələri xəta korreksiyası məlumatı ilə tamamlayır. Sonra məzmunun nə olduğunu anlayır və bir şey təklif edir: ünvanı açmaq, şəbəkəyə qoşulmaq və ya kontaktı yadda saxlamaq.
Telefon ünvanı açmazdan əvvəl göstərir; onu oxumaq yaxşı vərdişdir. Bunun niyə vacib olduğunu saxta QR kodlar yazısında izah etmişik.
Xəta korreksiyası
QR kod naxışının bir hissəsi oxunmasa belə məlumatını bərpa edə bilir. Dörd səviyyə var: L (təxminən 7%), M (15%), Q (25%) və H (30%). Səviyyə yüksəldikcə kod daha çox zədəyə dözür, amma naxışı sıxlaşır. Loqolu kodların ən yüksək səviyyədən istifadə etməsinin səbəbi budur; ətraflı: loqolu QR kod.
Statik və dinamik QR
Statik kodda məlumat naxışın içindədir və dəyişmir. Dinamik kodda naxış qısa keçid daşıyır; keçidin hara apardığı sonradan dəyişdirilə və skanlar sayıla bilər. Hansını nə vaxt seçəcəyinizi statik, yoxsa dinamik yazısında izah etmişik.
Veb-sayt və menyudan Wi-Fi və PDF-ə qədər 24 QR növü ilə kod yarada bilərsiniz. Statik kodlar hər planda pulsuzdur.